Tháng 05/2012, một số thành viên trên diễn đàn 5giay.vn đã mua 100 đồng Bitcoin với số tiền 10 triệu VND. Sau 1 năm (05/2013), các thành viên này đã có thể bán ra với giá 300 triệu VND. Bitcoin là gì? Và tại sao nó có thể gây ồn ào trong thế giới internet hiện nay như vậy? Bài viết sau đây sẽ chia sẻ một cách dễ hiểu nhất để bạn nắm bắt thông tin về Bitcoin.
TIỀN ĐIỆN TỬ LÀ GÌ?
Tiền điện tử (e-money) là tiền bạc được luân chuyển qua hệ thống internet.
Tiền tệ điện tử (digital currency) là đơn vị tiền tệ tương đương với tiền tệ trong thế giới thực.
Bạn có thể tưởng tượng, bên cạnh VND, USD còn có các loại tiền tệ khác như: WMZ, PM, Bitcoin… và bạn có thể dùng nó để mua bán hàng hóa, trao đổi, cho nhận… Số tiền này không tồn tại dưới dạng giấy bạc hay đồng xu mà tồn tại dưới dạng các con số trong tài khoản của bạn.
TẠI SAO TIỀN ĐIỆN TỬ LẠI TỒN TẠI?
Tiền điện tử tồn tại vì… có người sẵn sàng dùng nó. Bạn có thể tự in lấy một đồng tiền nào đó như “ABC Đồng” chẳng hạn. Chỉ cần bạn thuyết phục được một nhóm người dùng nó để trao đổi mua bán với nhau thì có thể xem như bạn đã khai sinh ra một loại tiền tệ mới.
Quay trở lại với tiền điện tử. Bạn có biết đồng tiền trong game Second Life đã từng được dùng để mua bán hàng hóa thực và có thể xem như một loại tiền tệ điện tử? Lý do là game Second Life đã khiến cho một số lượng lớn người sở hữu đồng tiền này và đủ tin tưởng để trao đổi, mua bán lẫn nhau.
Như vậy, lý do để một đồng tiền điện tử tồn tại là nó đã thuyết phục đủ một số người đặt niềm tin và sử dụng nó để lưu trữ, mua bán và trao đổi.
CÂU CHUYỆN TIỀN TỆ CỦA LOÀI NGƯỜI
Câu chuyện sau không mô tả hoàn toàn chính xác và đầy đủ về lịch sử tiền tệ của loài người nhưng nó sẽ giúp bạn hình dung một cách tổng quát và hiểu rõ hơn về cách tồn tại của các đồng tiền điện tử nói chung và Bitcoin nói riêng.
Ngày xửa ngày xưa, những người tiền sử dư thừa lương thực và họ muốn trao đổi với nhau để phong phú hơn nguồn thức ăn.
Hai con dê có thể đổi lấy một con bò
Như vậy nếu bạn có một con dê, liệu có thể lấy nửa con bò của hàng xóm?
Nếu bạn có 100 con dê, liệu nhà bạn có đủ chỗ để chưa 50 con bò?
Dần dần, người ta phát sinh nhu cầu cần có một vật trung gian để quy đổi hàng hóa, lưu giữ và trao đổi với nhau.
Thứ này cần có các đặc điểm sau:
- Được chấp nhận rộng rãi
- Dễ nhận biết
- Có thể chia nhỏ được
- Lâu bền
- Dễ vận chuyển
- Khan hiếm
- Đồng chất
Ban đầu người ta sử dụng vỏ sò, đồng, sắt… Nhưng sau đó vàng đã trở thành thứ tiền tệ được chấp nhận rộng rãi nhất vì nó đáp ứng được tất cả các đặc điểm trên.
Dần dần, người ta đã phát minh ra tiền giấy, và tiền ảo. Những loại tiền này cũng đáp ứng được các yêu cầu của tiền tệ. Và đó là lý do mà chúng tồn tại đến ngày nay.
TẠI SAO VÀNG VẪN LÀ SỐ MỘT?
Ưu điểm của tiền giấy
Tiền giấy nhẹ hơn vàng và dễ dàng chia nhỏ, gộp lại.
Nhược điểm của tiền giấy
Tiền giấy tồn tại dựa trên NIỀM TIN của người dân vào chính phủ phát hành đồng tiền đó. Nếu đồng tiền của một quốc gia gây mất niềm tin của mọi người, hệ thống tiền tệ đó sẽ mất giá, thậm chí sụp đổ. Một trong những nguyên nhân gây mất niềm tin là:
- Nhà nước phát hành quá nhiều tiền, khiến đồng tiền mất đi tính “khan hiếm”
- Nhà nước đánh mất uy tín trên trường quốc tế, khiến đồng tiền mất đi tính “được chấp nhận rộng rãi”
Như vậy, sự tồn tại của tiền giấy dựa vào NIỀM TIN của mọi người về tổ chức phát hành nó.
Ưu điểm của tiền ảo
- Tiền ảo nhẹ hơn vàng và tiền giấy (dĩ nhiên).
- Tiền ảo là loại tiền đồng chất nhất
- Tiền ảo được vận chuyển dễ dàng và nhanh chóng nhất
- Tiền ảo dễ dàng chia nhỏ nhất
- Đảm bảo an toàn cho người sở hữu và sử dụng
Nhược điểm của tiền ảo
Tương tự như tiền giấy, những hành động sau của nhà phát hành tiền ảo có thể gây mất giá trị đồng tiền:
- Phát hành quá nhiều tiền ảo
- Bị cạnh tranh bởi các đồng tiền ảo khác
- Công ty phát hành bị “hốt” (Như Liberty Reserve vừa qua)
Nói tóm lại. VÀNG vẫn giữ vị trí số một vì nó lấy được NIỀM TIN của đại đa số con người:
- Vàng luôn đảm bảo tính khan hiếm vì số lượng vàng trên thế giới là có giới hạn
- Vàng được mặc nhiên chấp nhận trên toàn thế giới và không phụ thuộc vào sự tồn tại của một chính phủ nào
Nói tóm lại, vấn đề cốt lõi vẫn là NIỀM TIN.
BITCOIN – VÀNG TRONG THẾ GIỚI ẢO
Dựa trên những lợi thế của VÀNG và TIỀN ĐIỆN TỬ. Một nhóm các lập trình viên đã cho ra đời một loại tiền mang cả đặc điểm của VÀNG và TIỀN ĐIỆN TỬ.
Tính phi tập trung
Bitcoin được tạo ra trên nền tảng P2P. Có nghĩa là nó không được sở hữu, điều hành, phát hành bởi bất kỳ một tổ chức, cá nhân nào.
Tất cả các máy tính có cài phần mềm sử dụng Bitcoin đều đóng vai trò máy chủ đảm bảo cho hệ thống hoạt động. Như vậy, Bitcoin không thể bị đóng cửa. Bạn sẽ không phải lo lắng khi có “ông chủ” bitcoin nào đó tự sản xuất ra bitcoin hay bị “hốt” vô tù vì hành động rửa tiền. (như trường hợp Liberty Reserver vừa qua)
Bitcoin tồn tại giống như một dạng “vàng” trong thế giới ảo.
Tính khan hiếm
Tổng số Bitcoin được tạo ra không bao giờ được phép vượt quá con số 21 triệu. Hệ thống mã nguồn mở và P2P của Bitcoin đảm bảo không ai có thể phá vỡ nguyên tắc này.
Tính riêng tư
Bạn có thể chuyển $100.000 cho người thân từ Việt Nam sang Mỹ dưới dạng tiền ảo Bitcoin mà không phải tốn một xu phí giao dịch! Đồng thời không ai có thể truy vết ra ai là người gửi tiền và ai là người nhận tiền.
Nếu được chấp nhận rộng rãi, Bitcoin có thể tạo ra một cuộc cách mạng về tài chính trên thế giới. Nó có thể cắt giảm hàng đống tiền chi cho những hoạt động trung gian như: gửi tiền, chuyển tiền, vận chuyển, nhân viên giao dịch v.v…
Tuy nhiên, đây cũng là môi trường lý tưởng để giới tội phạm sử dụng. Đó là lý do các đồng tiền ảo lớn nhất trên thế giới hiện nay đều xuất phát từ các quốc gia có tội phạm công nghệ cao (Nga, Costa Rica…)
BẠN CÓ LỢI GÌ VỚI ĐỒNG TIỀN NÀY?
Còn quá sớm để nói liệu đồng tiền này có thành công như nhiều người dự đoán hay không. Tuy nhiên nếu bạn yêu thích đầu tư và mơ ước đến một hệ thống tiền tệ tự do không phụ thuộc vào bất cứ chính phủ, tổ chức nào, Bitcoin được khai sinh là dành cho bạn.
